Clair-obscur

Clair-obscur (Italiaans: chiaroscuro) is een schildertechniek waarbij de contrasten tussen licht en donker sterk worden aangezet om diepte, volume en dramatiek te creëren. Middentonen worden vaak weggelaten, waardoor objecten als het ware uit de achtergrond worden 'gelicht'.

Door één gerichte lichtbron vallen schaduwen en hooglichten extreem op. Dit geeft objecten, zoals een glazen vaas of een schaal met fruit, een tastbare, driedimensionale vorm.

Het zorgt voor een theatrale, intense sfeer. De objecten lijken te schitteren in een verder donkere of onheilspellende omgeving.

In stillevens (zoals vanitas-stillevens) versterkt het clair-obscur de vergankelijkheid en de kwetsbaarheid van het leven. Het licht staat symbool voor het leven of de waarheid, en de duisternis voor de dood.

Een bekende meester die deze techniek in zijn stillevens en andere werken perfectioneerde, is de Italiaanse schilder Caravaggio.